Kraina w Kratę – Swołowo

Swołowo, fot. Michał Słupczewski
Kraina w Kratę - mianem tym określony został teren nadmorskich gmin Pomorza Środkowego, gdzie dominującym elementem krajobrazu wiejskiego było lub jest budownictwo szkieletowe. Drewniane konstrukcje budynków, budowane z potężnych bali wypełniono dylami okręconymi powrósłami słomianymi i obrzucano gliną. Następnie gliniane kwatery bielono wapnem na biało, a drewnianą konstrukcję na czarno, co dawało piękny "malarski" efekt przypominający "kratę".

W stylu tym budowano na wsiach nie tylko mieszkalne chałupy, budynki inwentarskie, stodoły, kuźnie, szkoły, ale także kościoły i dwory. Konstrukcja ta była też widocznym elementem architektonicznym w pomorskich miastach w XIX i na początku XX wieku. Powszechne występowanie tego typu budownictwa, ich dominacja w pomorskim pejzażu była powodem nadania całemu obszarowi nazwy "Kraina w Kratę".

W zachodniej części "Krainy w Kratę" znajdują się najbardziej reprezentatywne dla tego obszaru zagrody. Spotkać je można w Możdżanowie, Starkowie, a przede wszystkim w Swołowie - zabytkowej wsi o średniowiecznym rodowodzie, zwanej stolicą "Krainy w Kratę".
 

Swołowo położone jest na północny zachód od Słupska. Jest to jedna z najciekawszych historycznie wsi na Pomorzu ponieważ przetrwała w niezmienionym kształcie od XIII wieku. Zachowała swój średniowieczny układ, a niektóre znajdujące się tam budynki liczą ponad 150 lat. W Swołowie znajduje się wiele przykładów budownictwa szachulcowego typowego dla pomorskich wsi, dlatego też miejscowość uznana została za "pomorską wieś europejskiego dziedzictwa kulturowego". W jednej z zabytkowych zagród utworzono Filię Działu Etnograficznego Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, w której prezentowana jest tradycja i kultura bogatego chłopa pomorskiego. Swołowo to wieś o szczególnych walorach zarówno architektonicznych, jak i historycznych. Jest jedną z nielicznych wsi pomorskich, w której zachował się średniowieczny układ przestrzenny zwany owalnicą.


fot. Michał Słupczewski

 

.


Partnerzy

prot slupsk sl gminapostomino  gminaustka lotustka Logo_zwizku_gmin_i_miast_dorzecza_supi_d_i_upawy